Szaniec Jezuicki - zapomniana fortyfikacja Gdańska

Szaniec Jezuicki jest jednym z większych, niedokończonych, a przez to tajemniczych przedsięwzięć fortyfikacyjnych w Gdańsku.

Widok na czoło fortu i kaponiery. Źródło. własne

Umocnienia trapezowego fortu z suchą fosą, kaponierami z punktami strzeleckimi, skarpami i przeciwskarpami, a także prochownią, laboratorium amunicyjnym i wartowniami skrytymi w wałach, majdanem oraz magazynem prochowym w redicie (zniszczony w 1945 roku) były zabezpieczeniem umocnień pobliskiej Biskupiej Górki.

Powstający na Wzgórzu Jezuickim koło kolegium jezuickiego (z siedzibą w pobliskim kościele św. Ignacego Loyoli) miał Szaniec (Fort) Jezuicki wejść w skład zewnętrznego pierścienia obronnego Twierdzy Gdańsk, składającego się z 9. fortów. Budowa rozpoczęta w 1843 roku, po kilku etapach - wywołanych zmianami projektowymi - zakończyła się w 1868 r. Pruska inwestycja podyktowana była doświadczeniami z niedawnych wojen napoleońskich, jednak rozwój amunicji spowodował zmniejszenie wartości bojowej tego rodzaju fortyfikacji. Niemcom fort służył do momentu demilitaryzacji Gdańska w 1920 roku.

Obecnie szaniec jest niezwykle zaniedbany przez brak zainteresowania. Dziko zarośnięty. Dewastowany. Zagospodarowaniem go jest zainteresowany Park Kulturowy Fortyfikacji Miejskich Twierdza Gdańsk, zajmujący się już umocnieniami Góry Gradowej (Centrum Hewelianum).