Kościół Św. Jana

Kościół świątynią kultury. Ceglany, gotycki kościół św. Jana przy ul. Świętojańskiej w Gdańsku budzi grozę swym zrujnowanym wyglądem. Mroczna atmosfera zniszczonej przez działania wojenne świątyni czyni z niej jednocześnie idealne miejsce przedstawień, koncertów muzyki poważnej, debat publicznych, pokazów "światło i dźwięk" oraz wystaw fotograficznych, malarskich, czy rzeźb.

Teatralne sztuki Wiliama Szekspira (grane m.in. podczas wakacyjnych Festiwali Szekspirowskich) i innych pisarzy zyskują nieopisaną tajemniczość, psychodeliczną głębię i metafizyczny wymiar. Podobnie utwory klasyków muzyki poważnej. Kościół funkcjonuje jako Centrum św. Jana pod opieką Nadbałtyckiego Centrum Kultury w Gdańsku (http://www.nck.org.pl/jan.php).

Obok przeznaczenia kulturalnego kościół św. Jana jest siedzibą Duszpasterstwa Środowisk Twórczych (http://www.sw-jan.vn.pl), które co niedzielę (godz. 12) uczestniczy w mszy w językach: kaszubskim, niemieckim i polskim. Duszpasterstwo jest również współorganizatorem spotkań dyskusyjnych i nabożeństw Gdańskich Areopagów w kościele św. Jana.

Sam kościół mimo ogromu poniesionych zniszczeń i wciąż popadający w ruinę (obsuwa się wschodnia ściana świątyni, ponieważ św. Jana zbudowano na nieosuszonych bagnach) stanowi zabytkową perełkę gdańskiego gotyku. W 1996 roku rozpoczął się jego remont, m.in. odgruzowywanie i zabezpieczanie wnętrza oraz renowację i wzmocnienie ścian zewnętrznych. W gruzowisku odnaleziono mnóstwo fragmentów murowanych, wewnętrznych zdobień, płyt nagrobnych – można je podziwiać na zewnątrz świątyni, wyposażenie trumien, setki monet z czasów krzyżackich, a nawet gotyckie polichromie z XVI wieku.

Na zewnętrznych ścianach świątyni zabezpieczono pozostałości zegara słonecznego (wieża) i śladów pątników (odciśnięte palce przy drzwiach). Odnowione wnętrze pozwoliło na ponowne wstawienie perełki dawnego wyposażenia - renesansowego, 12-metrowej wysokości ołtarza z piaskowca i marmuru (z białym orłem we fryzie), autorstwa Abrahama van den Blocka z 1611 roku. Wewnątrz również zdobiona płyta nagrobna gdańskiego patrycjusza - Nataniela Schrödera. Reszta zabytkowego wyposażenia św. Jana rozproszona jest po kościołach i muzeach gdańskich np. w Bazylice Mariackiej – manieryczny prospekt organowy, rzeźby z belki tęczowej, czy 6 obrazów o Stworzeniu. W planach jest uzupełnienie posadzki szwedzkim marmurem z Olandii, jakiego użyto podczas budowy świątyni.

W kościele św. Jana nagrywano m.in. sceny "Kolumbów" Janusza Morgensterna. Najświetniejsze sztuki jubileuszowego – 10 – Festiwalu Szekspirowskiego w 2006 roku odbyły się we wnętrzu św. Jana. Na luty (od 12 do 26) 2009 roku planowana jest wystawa fotografii Agnieszki Lendzion – Przemijanie...

Kościół św. Jana
ul. Świętojańska 50
Gdańsk
obiekt otwarty (z wyłączeniem nabożeństw i płatnych eventów)